Łysica: 2,5 km ze Świętej Katarzyny i trzy różne wysokości w danych parku

9 min czytania
Zaśnieżona leśna ścieżka prowadząca w górę między drzewami

Łysica to najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich i pierwszy punkt Korony Gór Polski. Najkrótsze wejście prowadzi ze Świętej Katarzyny ścieżką „Jeden ze szczytów korony Gór Polski”: 2,50 km, które Świętokrzyski Park Narodowy wycenia na godzinę w górę. Bilet wstępu kosztuje 11,00 zł (ulgowy 5,50 zł). Zimą szlaki są dostępne, ale nieodśnieżane, a park wolno zwiedzać wyłącznie od świtu do zmierzchu — w grudniu oznacza to powrót do około 16:00.

2,5 km, które park wycenia na godzinę — i dlaczego to tak dużo

Ścieżka ze Świętej Katarzyny na Łysicę pokrywa się z fragmentem Głównego Szlaku Świętokrzyskiego im. Edmunda Massalskiego (czerwony, 93,0 km w całości). Park podaje dla niej 2,50 km i 1 godzinę przejścia w górę. Ta godzina wygląda hojnie dopiero wtedy, gdy przeliczyć ją na minuty na kilometr i porównać z pozostałymi trasami tego samego parku — liczby poniżej to przeliczenie danych z wyszukiwarki tras ŚPN.

Trasa (dane ŚPN) Długość Czas w górę Tempo
Jeden ze szczytów korony Gór Polski (Św. Katarzyna – Łysica) 2,50 km 1 h 00 min 24,0 min/km
Pomarańczowy Stok – Psary Podlesie (zielony) 6,20 km 2 h 00 min 19,4 min/km
Ścieżka im. płk. Mariana Sołtysiaka „Barabasz” 9,50 km 3 h 00 min 18,9 min/km
Śladem kolejki wąskotorowej 16,10 km 5 h 00 min 18,6 min/km
Święta Katarzyna – Trzcianka (GSŚ, czerwony) 17,80 km 5 h 00 min 16,9 min/km
Bodzentyn – Święta Katarzyna (niebieski) 7,20 km 2 h 00 min 16,7 min/km

Najkrótsza trasa jest w wycenie parku najwolniejsza: 24 minuty na kilometr wobec 16,7–19,4 minuty na pozostałych pięciu. Różnica to 1,4-krotność najszybszej z nich i bierze się z profilu — całe podejście mieści się na dwóch i pół kilometra. Punkt, w którym podejście daje się we znaki, park nazywa wprost: to Kolano, w opisie ścieżki opatrzone uwagą, że stamtąd połowa drogi jest już za nami.

Na początku trasy, zaraz za wejściem do parku, stoi kapliczka i źródełko św. Franciszka. Źródełko ma stałą temperaturę około 7 °C i — co ma znaczenie przy zimowym wyjściu — nie zamarza.

Trzy różne wysokości Łysicy w danych jednego parku

Na pytanie „ile metrów ma Łysica” sam ŚPN odpowiada na dwa sposoby, w zależności od podstrony. Opis atrakcji turystycznych podaje zestaw klasyczny, powtarzany w przewodnikach od dekad. Opis szlaku czerwonego — zestaw po nowych pomiarach, w którym drugi wierzchołek masywu, Agata, jest wyższy od samej Łysicy.

Szczyt ŚPN, „Atrakcje turystyczne” ŚPN, opis szlaku czerwonego Różnica
Łysica 612 m n.p.m. 613,3 m n.p.m. (w nagłówku trasy: 614 m) +1,3 m
Agata (drugi wierzchołek Łysicy) 608 m n.p.m. 613,96 m n.p.m. +5,96 m
Łysa Góra 595 m n.p.m. 595 m n.p.m. 0

W pierwszym zestawie Agata jest o 4 metry niższa od Łysicy, w drugim — o 66 centymetrów wyższa. Korony Gór Polski to nie zmienia: zalicza się Łysicę. Kto chce mieć najwyższy punkt pasma pod butami, idzie grzbietem dalej do Agaty, zamiast zawracać ze szczytu Łysicy.

Gołoborza — pola bloków piaskowca kwarcytowego — są tu główną atrakcją geologiczną. Dalej czerwonym szlakiem, ok. 3 km grzbietem od Przełęczy św. Mikołaja, stoi drewniana kapliczka św. Mikołaja, a na końcu pasma Łysa Góra z kamiennym wałem kultowym długim na ok. 1,5 km i wysokim miejscami ponad 2 m. Podobne wały stoją na Ślęży i Raduni.

Zimą rozstrzyga zmierzch, nie pogoda

Regulamin ŚPN nie zna sezonu: park można zwiedzać „od świtu do zmierzchu bez względu na porę roku”, wyłącznie po oznakowanych szlakach i ścieżkach. To nie jest zapis o godzinach kas — to granica legalnego przebywania na szlaku, i zimą zamyka dzień wcześniej niż jakakolwiek pogoda. Poniżej świt i zmierzch cywilny dla wejścia w Świętej Katarzynie (50,893° N, 20,870° E), policzone dla czasu środkowoeuropejskiego, oraz ostatnia godzina startu przy godzinie w górę i 50 minutach zejścia, z 30-minutowym zapasem.

Data Świt Zmierzch Dzień „parkowy” Ostatni sensowny start
1 grudnia 06:38 16:12 9,6 h 13:50
21 grudnia 06:57 16:12 9,2 h 13:50
15 stycznia 06:55 16:37 9,7 h 14:15
1 lutego 06:38 17:03 10,4 h 14:40
28 lutego 05:51 17:48 11,9 h 15:25

Przy pełnej pętli grzbietowej zamiast wejścia i powrotu tą samą drogą zapas trzeba liczyć od czasu całej trasy, nie od godziny podejścia — metodę przeliczania ostatniej godziny startu opisujemy osobno w liście rzeczy do plecaka. Park odsyła przy tym do komunikatów IMGW jako źródła prognozy i zastrzega, że decyzję o wejściu turysta podejmuje samodzielnie.

Co jest zamknięte od 1 listopada do 31 marca

Zimowe ograniczenia w ŚPN są wąskie, ale dotyczą właśnie okolicy Łysicy. Od 1 listopada do 31 marca zamknięte są dwie czarne ścieżki edukacyjne: „Na Przełęcz Hucką” i „Na Przełęcz św. Mikołaja”. Pierwsza odcina dojście do grzbietu z południa pod Łysą Górą, druga — podejście na przełęcz, przez którą prowadzi naturalna pętla z Łysicy. Zimą zostaje więc wariant „w górę i tą samą drogą w dół” czerwonym szlakiem albo przejście grzbietem w stronę Kakonina, już poza terenem zamkniętym.

Niezależnie od sezonu zamknięty jest szlak konny im. mjr Henryka Dobrzańskiego „Hubala” (pomarańczowy wraz z czarnymi łącznikami) — bezterminowo, zarządzeniem dyrektora ŚPN nr 31/2026 z 11 czerwca 2026 r., z powodu drzew martwych i zamierających, których nie wolno usunąć przez stanowisko lęgowe ptaka z załącznika I dyrektywy ptasiej. Od 1 lipca 2026 r. zamknięta jest także ekspozycja przyrodnicza w Muzeum ŚPN na Świętym Krzyżu — kto planuje całe przejście czerwonym szlakiem do Nowej Słupi, musi to w planie uwzględnić.

Bilety: 11 zł za park, 14 zł za galerię na gołoborzu

Bilet Normalny Ulgowy Specjalny
Wstęp do ŚPN (jednodniowy, szlaki i ścieżki) 11,00 zł 5,50 zł —
Galeria widokowa na gołoborzu (Łysa Góra) 14,00 zł 7,50 zł 5,00 zł

Bilet jednodniowy uprawnia do wejścia na wszystkie oznakowane szlaki i ścieżki edukacyjne tego dnia. Normalny bilet do parku daje prawo do kupienia jednego ulgowego biletu na galerię widokową, a ulgowy — biletu specjalnego; park sprzedaje te pary jako pakiety. Z opłat zwolnione są m.in. dzieci do 7 lat, osoby udające się do miejsc kultu religijnego, posiadacze Karty Dużej Rodziny i mieszkańcy ośmiu gmin: Bieliny, Bodzentyn, Łączna, Górno, Masłów, Nowa Słupia, Pawłów i Waśniów (art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody). Ulga przysługuje uczniom i studentom, emerytom i rencistom, osobom z niepełnosprawnością oraz żołnierzom służby czynnej.

Zimą to, gdzie kupisz bilet, zmienia się najbardziej. Sprzedaż internetowa działa cały rok, 24 godziny na dobę. Sprzedaż stacjonarna w punktach poboru opłat — przy wejściach w Świętej Katarzynie i Nowej Słupi oraz przy wejściu na galerię widokową — park gwarantuje tylko „minimum w okresie od 1 kwietnia do 31 października”. Poza tym okresem zostaje bilet on-line, sprzedaż mobilna na szlaku i kasa dyrekcji w Bodzentynie, czynna w godzinach pracy. Wejście w Świętej Katarzynie leży przy drodze wojewódzkiej 752; wzdłuż niej biegnie też ścieżka pieszo-rowerowa do Podgórza.

Śnieg, raki i zasady, które zaskakują na miejscu

Zasada ŚPN Co to znaczy na Łysicy
Szlaki nie są odśnieżane ani zabezpieczane Park sam zaleca raczki lub raki, gdy na trasie jest lód albo śnieg
Ruch tylko po oznakowanych szlakach, od świtu do zmierzchu Skrótów przez gołoborze i las nie ma; powrót po ciemku jest wykroczeniem
Pies tylko na dwóch odcinkach Czerwony Huta Szklana – Łysa Góra i ścieżka Święta Katarzyna – Podgórze. Na ścieżce na Łysicę psa wprowadzić nie można (poza psami asystującymi)
Narty biegowe i skiturowe dozwolone na szlakach pieszych Tylko przy pokrywie śnieżnej chroniącej glebę; pierwszeństwo ma ruch pieszy, park nie przygotowuje tras
Dron tylko za zgodą dyrektora ŚPN Zakaz obejmuje przestrzeń bezpośrednio nad parkiem
Zakaz palenia tytoniu na całym obszarze parku Dotyczy też szczytu i miejsc odpoczynku

Ścieżka na Łysicę biegnie po kwarcytowych blokach i korzeniach, które pod cienką warstwą lodu są najbardziej kłopotliwym fragmentem dnia — stąd zalecenie parku. Różnicę między raczkami a rakami rozkładamy na części w tekście o rakach i raczkach, a wymagania wobec buta — w poradniku o butach w góry zimą.

Najczęstsze pytania

Ile trwa wejście na Łysicę ze Świętej Katarzyny? Park podaje 1 godzinę w górę na 2,50 km ścieżki „Jeden ze szczytów korony Gór Polski”. Na zejście tą samą drogą rozsądnie liczyć 45–50 minut, czyli ok. 2 godzin na całość bez postojów.

Ile metrów ma Łysica? Zależy od podstrony ŚPN: 612 m n.p.m. w opisie atrakcji, 613,3 m (nagłówkowo 614 m) w opisie szlaku czerwonego. Drugi wierzchołek masywu, Agata, ma w tym nowszym zestawie 613,96 m — o 66 cm więcej niż sama Łysica.

Czy na Łysicę trzeba kupić bilet? Tak. Wstęp do ŚPN to 11,00 zł normalny i 5,50 zł ulgowy za dzień; dzieci do 7 lat, mieszkańcy ośmiu okolicznych gmin i posiadacze Karty Dużej Rodziny są z opłaty zwolnieni.

Czy ścieżka na Łysicę jest zimą otwarta? Tak — zamknięte od 1 listopada do 31 marca są dwie inne ścieżki: „Na Przełęcz Hucką” i „Na Przełęcz św. Mikołaja”. Samo wejście czerwonym szlakiem ze Świętej Katarzyny pozostaje dostępne.

Czy można wejść z psem? Nie na tej trasie. Psy — poza asystującymi — wolno prowadzić tylko czerwonym szlakiem Huta Szklana – Łysa Góra wzdłuż drogi na Święty Krzyż oraz ścieżką pieszo-rowerową Święta Katarzyna – Podgórze.

Źródła

Redakcja 7milowy
Redakcja 7milowy

Serwis podróżniczy bez folderowej mgły: konkretne trasy, realne koszty, sprzęt sprawdzony na szlaku i fotografia w drodze.